Hoe en wat

Welkom in het Berlijn van de jaren ‘20 en ‘30 – een tijd van grote tegenstellingen, van arm en rijk, van oud en nieuw, van vooruitgang en neergang. De tijd waarin ook het “Berliner Jahrzehnt” viel, waarin Berlijn de stad was die je gezien moest hebben…

Neem eens de trein naar het Berlijn van de jaren ‘20 en ‘30, maak een stadsrondrit, bezoek luxe warenhuizen, luister naar de eerste radioreclames – lees, kijk, luister en ontdek hoe de Berlijners – rijk en arm – leefden. En volg de bouw van Berlijn in het klein

De mythe…

… van het Berliner Jahrzehnt- het Berlijnse decennium – blijft levend.

Op YouTube las ik volgend reactie van een Amerikaanse bezoeker op een van de vele liedjes uit de jaren ‘20:

Meine grossmuter hätte geliebt das. (Forgive meine kindesches Deutsches, bitte.) My grandmother grew up in Berlin from the 1910s to 1932, when she emigrated with her family. Her photos, magazines, newspapers, brochures and mail flyers from the time are astounding. She had catalogs from the main department stores on K-Damm, nightclubs, restaurants and other night life. So much was lost. (Thanks Uncle Adolph! Love ya! Hope ya rot in Hell!) But the spirit of that time should be recovered.

De stad werd in de jaren ‘20 synoniem voor het gedurfde experiment, een dynamische moderniteit en een culturele avant-garde . Op het gebied van journalistiek, literatuur, film, theater, cabaret en revue, architectuur, industrie, verkeer en techniek – in Berlijn gebeurde het.

Berliner Tempo en Betrieb waren de termen die dit alles beschreven. De ontwikkelingen waren echter niet zo eenvormig en plotseling als ze achteraf wel eens lijken. Hoewel uniek in hun onderling versterkende samenhang - de glorie van het Berliner Jahrzehnt was behalve realiteit ook altijd een mythe – en vaak ook een vlucht voor de realiteit.

Het was een tijd van onoverbrugbare tegenstellingen, snelle ontwikkelingen en naderend onheil. De onverwerkte nederlaag van de Eerste Wereldoorlog, de grote werkloosheid en daarmee gepaard gaande armoede en onzekerheid werd nog eens versterkt door de hyperinflatie van begin jaren ‘20 en eind jaren ‘20. Daarnaast was er de grenzeloze zelfverrijking van een bovenlaag tijdens de voor hen wèl “Golden Twenties“. De wereldwijde beurskrach van 1929, de enorme politieke verdeeldheid, Putsch-pogingen en politieke moorden: de gebeurtenissen en stemmingen tijdens de wankelende en ongeliefde democratie van de republiek van Weimar vormden een explosief mengsel waar de nationaal-socialisten gebruik van maakten om aan de macht te komen en het land vervolgens naar de ondergang te leiden.

Wie door het Berlijn van nu loopt en verder kijkt dan de befaamde winkelstraten en toeristische attracties, ziet - ondanks de vernietiging tijdens de oorlog en de nieuwbouw daarna – op veel plaatsen nog verrassend veel sporen van het Berlijn van vroeger. Soms in de vorm van een opvallend oud gebouw te midden van nieuwbouw, soms in de vorm van een open plek, en vaak slechts in het stratenplan of in de straatnamen. Wie er oog voor heeft kan veel sporen vinden. Ook daarover gaat deze site.